Periyodik Çatı Bakımı ve Kontrolü — Sarıyer / İstanbul

Çatı bakımı, çatıda henüz bir arıza yokken yapılan planlı kontrol ve küçük onarım işidir. Oluk ve dere temizlenir, kırık kiremitler taranır, mahya harcı ve baca dibi gözden geçirilir, çatı arasında nem izi aranır. Çoğu çatıda yarım günde biten bu iş, birkaç yıl sonra ortaya çıkacak onarımın önünü keser.

Bu işi Gün-Eymen İnşaat yapıyor. Merkezimiz Yeniköy Bağlar Mevki, Güzelce Ali Paşa Cad. Kemal Sokak No:16, Sarıyer / İstanbul. Bakıma çatıya çıkarak başlıyoruz: dere içi, baca dibi ve saçak hizası yerden görünmediği için bu üç yer ancak çatıda yürünerek kontrol edilebilir. Randevu için: 0532 266 23 84.

Bakımın mantığı şu: su çatıya akan yerden değil, biriktiği yerden girer. Biriktiren şey de tıkanmış bir oluk, dolmuş bir dere ya da dökülmüş bir harçtır. Bunlar yılda bir gün ayırınca çözülen işlerdir; bırakılırsa altındaki ahşabı çürütür.

Doğru sayfada mısınız

• Çatıda henüz akıntı yok, takvime bağlı kontrol istiyorsanız → bu sayfa.
• Su tek noktadan geliyorsa → çatı tamiri.
• Yüzeyin tamamı yorulduysa → çatı aktarma.
• Karar veremiyorsanız → çatı tamiri mi, çatı aktarma mı?

Bakım, ömrünü doldurmuş bir çatıyı kurtarmaz. Kiremit kenarından toz döküyorsa, su yalıtım örtüsü el değince parçalanıyorsa yapılacak iş bakım değildir. Bakımın işe yaradığı çatı, temelde sağlam olan çatıdır.

Bakım takvimi: hangi ayda ne yapılır

Eylül – Kasım (kışa hazırlık). Yılın belirleyici ziyareti budur. Yaprak dökümü bittiğinde oluk ve dere temizlenir, kırık kiremit taranır, mahya harcı kontrol edilir. Amaç, ilk büyük yağmura çatıyı hazır sokmaktır.

Aralık – Şubat (kış içi müdahale). Bu dönemde planlı bakım yapılmaz; yalnız fırtına, dolu ve kar sonrasında kontrol edilir. Çatıda ıslak ve buzlu yüzeyde çalışmak hem tehlikelidir hem de bitümlü malzemeler soğukta doğru yapışmaz.

Mart – Mayıs (kış sonrası tarama). Kışın ne kırdığını görmek için yapılır. Donun çatlattığı kiremitler bu dönemde belirginleşir, oluk taşıyıcılarındaki eğilmeler, kar tutucudaki gevşemeler ortaya çıkar. Küçük onarımlar için yılın en uygun zamanıdır.

Haziran – Ağustos (planlı iş dönemi). Bakımdan çıkan ve daha büyük bir müdahale gerektiren işler bu dönemde programlanır. Yaz sonuna kadar tamamlanan iş kışa yetişir; ekim ayında keşfe çıkılan iş çoğu zaman yetişmez.

Kışa girmeden yapılacak kontrol listesi

Bir çatı bakım ziyaretinde bakılan yerler ve bakılma sebepleri:

• Oluk içi. Yaprak, toprak ve yosun tortusu var mı; su tuttuğunu gösteren çamur izi var mı.
• İniş borusu ağzı. Süzgeç yerinde mi, boruya su verildiğinde akış serbest mi.
• Oluk eğimi ve askıları. Askılar gevşemiş, oluk bir noktada göbek yapmışsa su orada birikir ve kışın donar.
• Dere içi. İki çatı yüzünün birleştiği derede en çok yaprak birikir; dere sacının ek yerleri ve kenar kıvrımları açılmış mı.
• Kırık ve kaymış kiremitler. Yüzey baştan sona taranır; kırıklar sayılır, rüzgârda oynamış olanlar yerine oturtulur.
• Mahya ve saçak harcı. Çatlamış, dökülmüş ya da boşalmış bölümler var mı.
• Baca dibi. Kurşun ya da sac etek yerinde ve yapışık mı; macun hattı çatlamış mı.
• Duvar dibi ve çatı penceresi çevresi. Aynı mantık; sabitleme ve macun hattı kontrol edilir.
• Saçak alın tahtası. Boya kabarması ve yumuşama, üzerine sürekli su geldiğini gösterir.
• Havalandırma tarağı ve kuş fırçası. Kırılmış ya da düşmüşse saçak boşluğuna kuş ve haşere yerleşir, hava kanalı tıkanır.
• Kar tutucular. Ayakları gevşemiş mi; eksik bölüm var mı.
• Çatı arası. İçeriden bakılır: gün ışığı sızması, karartı, küf kokusu, yalıtımın ıslak bölgeleri.

Listenin çıktısı ziyaret sonunda yazılı verilir. Yaptığımız işlerden fotoğraflar için galeri sayfamıza bakabilirsiniz.

Oluk ve dere temizliği — bakımın omurgası

Çatı bakımı denince akla kiremit gelir ama işin karşılığını en çok veren kalem oluk ve deredir. Sebebi şu: kiremit suyu akıtmak için, oluk suyu taşımak için vardır. Kiremit tek tek kırılsa bile çatı bir süre idare eder; oluk tıkanırsa su hemen ve her yağmurda taşar.

Tıkalı oluğun yaptığı zincir şöyle ilerler. Su oluktan taşar, saçak alın tahtasını ıslatır. Tahta sürekli ıslak kalınca boyası kabarır, altında mantar başlar. Aynı su cephenin üst bandından aşağı iner; sıvalı cephede kabarma, ahşap cephede çürüme yapar. Aşağıya inen suyun bir bölümü de bina dibine sızar. Bu noktada iş çatı işi olmaktan çıkmıştır.

Temizlikte doğru sıra: önce elle kaba birikinti alınır, sonra süzgeçler sökülüp iniş borusu su verilerek denenir, en son oluk yıkanır ve eğimi kontrol edilir. Oluk sacında delik, ek yerinde açılma ya da askıda kopma varsa bu artık temizlik değil, dere ve oluk tamiri kapsamına giren ayrı bir iştir; bakım ziyaretinde tespit edip ayrı teklif veriyoruz.

Ağaç altındaki çatılarda oluk süzgeci ya da yaprak tutucu tel takmak temizlik sıklığını belirgin biçimde azaltır. Tamamen ortadan kaldırmaz — ince yaprak ve tohum süzgecin üstünde de birikir — ama iniş borusunun tıkanmasını önler, ki asıl sorun odur.

Bakım takviminin Sarıyer’e göre ayarlanması

Bakım sıklığını değiştiren yerel değişken yaprak takvimidir. Ağaç altındaki çatılarda — Bahçeköy, Zekeriyaköy ve Emirgan çevresinde çatıların çoğu öyledir — oluğa yalnız yaprak değil kozalak, meşe palamudu ve ince dal da iner; döküm kasıma, bazı yıllarda aralığa sarkar. Bu yüzden sonbahar temizliğini erken yapmak işe yaramaz, dökümün bitmesi beklenir; döküm uzun süren yıllarda iki ziyaretin arasına üçüncü bir oluk temizliği girer. Ağaçsız konumdaki çatılarda yılda iki ziyaret yeterlidir. Bölgenin diğer koşulları için Sarıyer sayfamıza bakabilirsiniz.

Yosun, liken ve gölge yüzler

Kuzeye bakan, ağaç gölgesinde kalan çatı yüzleri hiçbir zaman tam kurumaz. Bu yüzlerde önce yeşil bir yosun tabakası, sonra kiremide sıkı yapışan gri-turuncu liken lekeleri oluşur. İkisi de görüntü meselesi değildir.

Yosun sünger gibi su tutar. Tuttuğu su kiremidin gözeneklerini sürekli dolu bırakır; kış gecelerinde bu su donup genleşince kiremidi içeriden çatlatır. Bu kırık dışarıdan bir sebebe bağlanamaz — dolu yağmamış, dal düşmemiştir — ama bahar gelince yüzeyde çatlaklar görünür hâle gelir. Liken ise kiremidin yüzey astarına kimyasal olarak tutunur ve kazınırken kiremidin sırrını da götürür.

Doğru temizlik yumuşak yapılır: kaba tabaka plastik ıspatula ve fırçayla alınır, kalan kısım düşük basınçlı su ve yosun sökücüyle çözülür, akış saçağa doğru yönlendirilir. Yüksek basınçlı yıkama makinesi kesinlikle kullanılmaz — kiremidin yüzeyini açar, suyu kiremidin altına iter ve ömrünü kısaltır. Yosun yoğunsa ve kiremitler bu yüzden kırılmışsa temizlikten sonra kiremit değişimi gerekebilir.

Çatıya sürten ağaç dalı da bu bölüme girer: rüzgârda kiremidin sırrını kazır ve sürekli yaprak besler. Sarkan dalların kesilmesi, yosun temizliğinden daha kalıcı bir çözümdür.

Mahya harcı, baca dibi ve kar sonrası kontrol

Çatıda su, düz yüzeyden değil birleşim yerlerinden girer. Bakımın teknik kısmı bu birleşimlerde geçer.

Mahya harcı. Klasik uygulamada mahya kiremitleri harçla oturtulur. Harç zamanla çatlar, boşalır ve parça parça dökülür. Boşalan mahya hem su alır hem rüzgârda oynar. Bakımda dökülen bölümler tamamlanır; harcın tamamı gitmişse mahyanın kuru sisteme — bant ve vidalı klips — çevrilmesi konuşulur, bu ayrı bir iştir.

Baca dibi. Bacanın çatı yüzeyiyle birleştiği yerde kurşun ya da sac etek olması, eteğin bacaya kanal açılarak gömülmüş ve sızdırmaz yapılmış olması gerekir. Bakımda eteğin kalkması, macunun kuruyup çatlaması ve baca sıvasındaki dökülme kontrol edilir. Kalıcı çözüm gerekiyorsa baca dibi yalıtımı ayrı olarak planlanır.

Kar ve fırtına sonrası kontrol. Kar erirken saçak hizasında yeniden donar; oluşan buz bendi suyu geriye biriktirir ve su kiremidin altından içeri sızar. Kar kalktıktan sonra bakılacaklar: oluğun eğimini kaybedip kaybetmediği, kar tutucu ayaklarının gevşeyip gevşemediği, çatı hattında yeni bir çöküklük olup olmadığı ve çatı arasında yeni bir ıslaklık izi bulunup bulunmadığı. Fırtına sonrasında ise mahya ve saçak sıraları, çatıya düşmüş dal ve uçmuş kiremit aranır.

Apartman yönetimi için yıllık bakım planı

Apartmanlarda çatı, kimsenin dairesi olmadığı için kimsenin gündeminde olmayan yerdir. Sorun genellikle en üst kattaki tavanda leke çıkınca fark edilir; o noktada su çoktan aylardır giriyordur ve iş nokta onarımdan çıkmıştır.

Yönetimler için kurduğumuz düzen şu:

1. Sonbahar ziyareti (Eylül – Kasım). Oluk ve dere temizliği, kiremit taraması, mahya ve baca dibi kontrolü, çatı arası nem kontrolü.
2. İlkbahar ziyareti (Mart – Mayıs). Kışın açtığı hasarın taranması, don çatlaklarının tespiti, oluk ve kar tutucu kontrolü.
3. Her ziyaretten sonra yazılı bildirim. Yapılan işler, mevcut durum ve önümüzdeki dönemde planlanması gereken işler ayrı ayrı yazılır; fotoğraflar eklenir.
4. Olağanüstü çağrı. Şiddetli fırtına, dolu ya da yoğun kar sonrasında yönetim isterse ek kontrol yapılır.

Bu düzenin yönetime asıl faydası mali. Genel kurulda “çatının şu bölümü iki yıldır kötüleşiyor” demek, elde iki yıllık yazılı kayıt varken “çatı eskimiş” demekten çok farklı bir cümledir.

Atlanan bir bakım yılı ne kadara mal olur

Yukarıda anlatılan zincirlerin hepsinin ortak yanı, ilk yılda görünmemesidir. Saçak alın tahtası birinci yıl ıslanır, ikinci yıl yumuşar, üçüncü yıl mertek uçlarına ulaşır; o noktada iş yarım günlük bir temizlik olmaktan çıkıp ahşap değişimi, iskele ve boya kalemlerinden oluşan bir işe dönüşür.

Aynı gecikme kiremitte de işler. Kışın çatlayan üç kiremit ilkbaharda değişirse iş bir saatliktir. Değişmezse çatlaktan giren su, su yalıtım örtüsünü yerel olarak yorar; örtü o bölgede kırılganlaşınca akıntı başlar ve iş çatı tamirine, yaygınlaşmışsa çatı aktarmaya döner.

Çatı bakımı fiyatını ne belirler

Erişim, eğim, kat sayısı ve ulaşım gibi bütün çatı işlerinde ortak olan kalemleri çatı fiyatları sayfasında topladık. Bakım teklifini bunların üstünde ayrıştıran dört şey var:

• Oluk ve dere metretülü. Bakımın süresi ağırlıklı olarak buradan çıkar; kiremit yüzeyinin metrekaresinden değil.
• Ağaç ve yaprak yoğunluğu. Ağaç altındaki çatıda temizlik açık konumdaki çatıdan belirgin biçimde uzun sürer ve yılda üçüncü bir ziyaret gerekebilir.
• Yosun ve liken tabakasının kalınlığı. Yüzeysel bir yeşilliği fırçayla almak ile kiremide yapışmış kalın tabakayı sökmek ayrı işlerdir.
• Sözleşmeli mi, tek seferlik mi. Yıllık programa bağlanan apartman işlerinde ziyaret başına maliyet, tek seferlik çağrıya göre daha öngörülebilir olur.

Aynı gün yapılan küçük onarımlar — birkaç kiremidin yerine oturtulması, mahya harcının tamamlanması — bakım kapsamındadır. Çürük mertek, örtü yenileme ve yaygın kiremit kırığı ayrı teklif olur. Yerinde keşif ve ardından verilen kalem kalem yazılı teklif ücretsizdir; kesin fiyat çatıya çıkılıp ölçü alındıktan sonra netleşir.

Çatınızın ve oluklarının fotoğrafını 0532 266 23 84 numarasına ya da WhatsApp üzerinden iletirseniz, bakımda nelere bakılacağını ve yaklaşık ne kadar süreceğini önden konuşabiliriz. Randevu ve yıllık program için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.