Kiremit Değişimi ve Kırık Kiremit Yenileme — Sarıyer / İstanbul

Kiremit değişimi, çatının taşıyıcısına ve yalıtımına dokunmadan yalnızca bozulmuş kaplama parçalarının yenisiyle değiştirilmesidir. Kırılmış, çatlamış, kenarı kavlamış ya da rüzgârda yerinden oynamış kiremitler çıkarılır; yerlerine mevcut kiremitle aynı ölçüde ve mümkün olduğunca aynı görünümde yenileri oturtulur. Bir kiremitle de yapılır, bir çatı yüzünün tamamıyla da.

Bu işi Gün-Eymen İnşaat olarak yapıyoruz. Adresimiz Yeniköy Bağlar Mevki, Güzelce Ali Paşa Cad. Kemal Sokak No:16, Sarıyer / İstanbul. Kiremit değişiminde çatıya çıkıp önce kaç adet kiremidin gerçekten gitmiş olduğunu sayıyoruz — telefonda tahmin yürütmüyoruz. Keşif ve yazılı fiyat teklifi ücretsizdir: 0532 266 23 84.

Kiremit, çatının su tutan tek katmanı değildir ama ilk katmanıdır: altındaki her şeyi güneşten, doludan ve rüzgârdan o korur. Tek bir kırık yıllarca su damlatmayabilir, çünkü altındaki örtü işini yapar; ama o örtü kırıktan giren güneşle kavrulur ve asıl arıza yıllar sonra, hiç beklenmedik bir yerden başlar.

Doğru sayfada mısınız

• Kiremitler kırık ya da kaymış, içeri su gelmiyorsa → bu sayfa.
• Su tek bir noktadan geliyorsa → çatı tamiri. Kaynak kiremit olmayabilir; dere, oluk ve baca dibi de aynı belirtiyi verir.
• Kırıklar çatının her yerine yayıldıysa ya da kiremit elde ufalanıyorsa → çatı aktarma.
• Karar veremiyorsanız → çatı tamiri mi, çatı aktarma mı.

Kiremit neden kırılır

Kırığın sebebini bulmak, yenisini koymak kadar önemli. Aynı yere ikinci kez kırık çıkıyorsa sorun kiremitte değildir.

• Yanlış basma. Anten, uydu çanağı, klima dış ünitesi, baca temizliği ya da güvercin teli için çatıya çıkan biri kiremidin ortasına basar. Kiremit o anda kırılmayabilir; içeriden çatlar ve ilk donda ikiye ayrılır.
• Don çevrimi. Kilin gözeneklerine giren su donunca hacmi büyür. Su emme oranı yüksek, yaşlanmış kiremitte bu her kışta biraz daha ilerler; kenarlar kavlar, yüzey pütürlenir, elinize aldığınızda kenarından toz döker.
• Altındaki latanın çürümesi. Kiremit tırnağıyla lataya asılır. Lata yumuşamışsa kiremit aşağı doğru sarkar, üstteki sıranın ağırlığı tek noktaya biner ve kiremit çatlar.
• Rüzgârda kalkıp geri düşme. Sabitlenmemiş kiremit fırtınada birkaç santim kalkıp yerine düşer. Bu darbe zamanla kenarları kırar.
• Dal, kozalak ve dolu. Ağaç altında kalan çatılarda düşen bir dal ya da kozalak, tek bir kiremidi noktasal darbeyle çatlatabilir.
• Kar ve buz kütlesinin kayması. Kar tutucusu olmayan dik çatılarda kayan kütle, saçak sırasını aşağı doğru iter.
• Kötü kesim. Dere ve alın kenarlarında elle kırılarak yerleştirilmiş kiremitler çatlak başlangıcıyla doğar; birkaç yıl sonra ilk gidenler bunlardır.
• Yosun ve yaprak birikimi. Kuzeye bakan yüzde yosun suyu tutar, kiremit kurumaz, don etkisi artar.

Kiremit tipleri ve eski kiremidi eşleştirmek

Türkiye’de yaygın kiremit tipleri birbirinin yerine geçmez. Değişimde eşlenmesi gereken şey renk değil, ölçü ve geçme geometrisidir. Aşağıdaki ölçüler piyasadaki yaygın modellerin bandıdır; kesin değer üreticinin ürün föyünden okunur.

Marsilya (preslenmiş) kiremit

Düz görünümlü, yanında ve altında geçme kanalları olan yaygın tip. Metrekareye 13–15 adet gelir, faydalı örtme boyu 32–34 cm bandındadır. Yan kanalı sayesinde tek tek sökülüp takılması en kolay kiremit budur. Farklı markaların ölçüleri birbirine yakındır ama birebir aynı değildir; kanal derinliği tutmayan bir kiremit sırayı yükseltir ve o sıradan su alır.

Alaturka (oluklu, geleneksel) kiremit

Yarım koni biçiminde, alt sıra çukur, üst sıra ters kapatılarak dizilir. Kiremidin çapına göre metrekareye 24–32 adet gelir. Sürekli tahta zemin ister ve Sarıyer’in eski ahşap yapılarında hâlâ karşımıza çıkar. Değişimi Marsilya’ya göre zahmetlidir: kapak sırası kaldırılmadan alttaki oluk kiremidine ulaşılamaz ve eski kiremitlerin çapları birbirinden bile farklı olabilir. Bu tip çatılarda sökülen sağlam kiremidi atmamak, yedek olarak istiflemek gerçek bir kazançtır.

Portekiz kiremidi

Tek dalgalı “S” profil; Akdeniz görünümü verir. Geçmelidir, dolayısıyla tek tek değişime uygundur. Dalga yönü ve dalga adımı markaya göre değiştiği için eşlemesi Marsilya’dan zordur; yanlış adımlı bir kiremit sıranın hattını gözle görülür biçimde bozar.

Granüle (mineral kaplı beton) kiremit

Beton gövdeli, yüzeyi renkli mineral granülle kaplı tip. Ağırdır — metrekare yükü kil kiremitten yüksektir — ama don dayanımı ve renk kalıcılığı iyidir. Zamanla yüzeydeki granül aşınıp altındaki beton rengi görünür; bu yüzden yaşlanmış bir çatıya konan yeni granüle kiremit etraftakilerden belirgin biçimde parlak durur.

Eşleme nasıl yapılır

Ölçü almadan kiremit siparişi verilmez. Çatıdan sağlam bir kiremit indirilir; boyu, eni, faydalı örtme boyu, tırnak yeri ve kanal biçimi ölçülür. Varsa alt yüzündeki marka ve kalıp damgası okunur — üretimden kalkmış modellerin çoğu bu damgadan bulunur. Model bulunamıyorsa aynı ölçüde muadil aranır. Renk farkı kalıyorsa yeni kiremitler tek bir yamada toplanmaz, sokaktan görünmeyen arka yüze dağıtılır; oradan sökülen sağlam kiremitler ön yüzdeki boşluklara alınır. Uygulama örneklerini galeri sayfamızda görebilirsiniz.

Kiremidin üstünde nasıl yürünür

Çatıya çıkan herkesin bilmesi gereken şey: kiremidin ortası boşluktur. Ağırlığı taşıyan yer, kiremidin alt kenarına yakın olan ve altında latanın geçtiği bölgedir.

• Adım, kiremidin alt üçte birine — altındaki sıraya bindiği ve latanın bulunduğu hizaya — atılır. Kiremidin ortasına ve iki lata arasındaki boşluğa asla basılmaz.
• Ayak tabanı boyunca ağırlık yayılır, topukla basılmaz; düz ve yumuşak tabanlı ayakkabı kullanılır.
• Alaturka çatıda üstteki kapak kiremidine değil, alttaki oluk sırasına ve mümkünse lata hizasına basılır.
• Islak, yosunlu ya da kırağı tutmuş kiremit hem kayar hem daha kolay kırılır. Bu koşullarda çatıya çıkılmaz.
• Uzun süreli çalışmada kiremit merdiveni veya yükü dağıtan tahta/köpük platform kullanılır; yükün tek noktada toplanması bu şekilde önlenir.
• Emniyet kemeri ve yaşam hattı pazarlık konusu değildir; eğimli arazide oturan binalarda arka cephe saçak yüksekliği ön cepheden fazla olur.

Çatınıza anten veya klima için başkası çıkacaksa nereye basılacağını önden söylemek, sonradan kiremit değiştirmekten ucuzdur.

Değişim işi adım adım

1. Sayım ve fotoğraf. Çatının tamamı gezilir, kırık ve kayık kiremitler sayılıp yerleri işaretlenir. Ölçü ve marka için örnek kiremit indirilir.
2. Üst sıranın kaldırılması. Kırık kiremidin üstündeki sıra bir mala veya takoz yardımıyla birkaç santim kaldırılır; kiremit tırnağı latadan kurtarılıp yukarı-dışarı alınır. Klipsli bir kiremitse önce klipsi sökülür.
3. Lata kontrolü. Boşalan yerde lata elle bastırılarak denenir. Yumuşuyorsa o parça kesilip aynı kesitte yenisiyle değiştirilir. Bu adım atlanırsa yeni kiremit de birkaç yıl içinde aynı sebeple kırılır.
4. Altındaki örtünün gözle kontrolü. Kiremidin altında su yalıtım örtüsü varsa yırtık olup olmadığına bakılır; küçük yırtıklar uyumlu bantla kapatılır. Örtü el değince parçalanıyorsa iş kiremit değişimini aşar, bunu size orada söyleriz.
5. Yeni kiremidin oturtulması. Kiremit alttan yukarı doğru sürülerek tırnağı lataya asılır, yan kanalı komşusuna geçirilir. Kaplama sırası dizilirken hat gözle kontrol edilir; tek bir kiremidin yükselmesi sıranın devamını bozar.
6. Sabitleme. Kenar bölgede, dik eğimde ya da rüzgâra açık konumdaysa paslanmaz klips veya kanca takılır.
7. Mahya ve detay kontrolü. Çalışılan yüzün mahya harcı, dere kenarı ve baca dibi gözden geçirilir. Yaprak ve moloz çatıdan indirilir, oluk akışı denenir.
8. Yedek bırakma. Sökülen sağlam kiremitler çatı arasında veya bahçe köşesinde istiflenir. Bir sonraki fırtınadan sonra bu istif tedarik sorununu ortadan kaldırır.

Çıta, klips ve rüzgâra karşı sabitleme

Kiremidin altındaki yatay lata (halk arasında çıta), kiremidin asıldığı sıradır ve aralığı kiremidin faydalı örtme boyuna göre belirlenir. Aralık birkaç santim şaşarsa kiremitler ya birbirine biner ya aralarında boşluk kalır; her iki durumda da rüzgâr yağmuru içeri girer. Farklı zamanlarda farklı kişilerce onarılmış çatılarda lata aralığı bir bölgede tutup diğerinde tutmayabilir. Kısmi değişimde bu tespit edilirse ilgili bölgenin latası yeniden çekilir.

Rüzgâr klipsi ve kiremit kancası, kiremidi lataya mekanik olarak bağlayan küçük paslanmaz ya da galvaniz parçalardır. Nereye takılacağı rastgele değildir: rüzgâr çatı yüzeyinin üstünden geçerken emme kuvveti oluşturur ve bu kuvvet saçak, alın (rüzgâr kenarı), mahya ve dere çevresinde yüzeyin ortasından belirgin biçimde yüksektir. Bu yüzden sabitleme önce kenarlardan başlar. Eğimi yüksek ve rüzgâra tamamen açık çatılarda yüzeyin tümü klipslenir.

Mahya ayrı bir konudur. Eski uygulamada mahya kiremitleri harçla oturtulurdu; harç kışın çatlar, kabarır ve parça düşürür. Bugünkü doğru çözüm kuru mahya sistemidir: mahya boyunca bir lata çekilir, üzerine havalandırmalı mahya bandı serilir ve mahya kiremitleri vidayla bağlanır. Böylece hem sızdırmazlık sağlanır hem çatı arasındaki nemli hava mahyadan çıkabilir. Bu detayı düzenli olarak kontrol ettirmek isteyen ev sahipleri için çatı bakımı sayfamıza bakabilirsiniz.

Sarıyer’de tuzun hedefi kiremit değil, bağlantı elemanıdır

Kiremit değişimi açısından bu hattın belirleyici farkı şu: tuz pişmiş kile kayda değer bir şey yapmaz, asıl hasarı kiremidi yerinde tutan parçalar görür — çivi, rüzgâr klipsi, kiremit kancası, vida ve dere sacı. Galvaniz bir klips paslandığında kiremit yeniden serbest kalır ve ilk fırtınada aynı yerden ikinci kırık çıkar; bu yüzden kıyıya bakan konumlarda paslanmaz sınıf bağlantı elemanı kullanıyoruz ve teklifte bunu ayrı kalem olarak yazıyoruz. Aynı sebeple metal detaylardaki delinmeler de burada erken başlar; onlar için dere ve oluk tamiri ayrı bir iştir. Çatıyı etkileyen diğer bölgesel koşullar için Sarıyer sayfamıza bakabilirsiniz.

Kiremit değişimi fiyatını ne belirler

Kiremit değişimi metrekare üzerinden değil, adet üzerinden konuşulan bir iştir. Erişim, eğim, mevsim ve nakliye gibi her çatı işinde ortak olan kalemleri çatı fiyatları sayfamızda topladık. Bu işe özgü olanlar şunlar:

• Kırık adedi değil, dağılımı. On kiremidin tek bir noktada toplanmış olması ile çatının dört ayrı köşesine dağılmış olması aynı iş değildir; ikincisinde her nokta için üst sıra yeniden kaldırılır ve işçilik zamanı katlanır.
• Modelin bulunabilirliği. Piyasada güncel üretimi olan bir kiremit ile üretimden kalkmış bir modelin muadilini aramak arasında hem süre hem maliyet farkı vardır. Eşleşme yoksa iş, kısmi değişimden yüzeyin yenilenmesine kayabilir.
• Lata çıkışı. Kiremit kalktığında altındaki latada çürük görülürse değişen metre kadar ek malzeme ve işçilik girer. Bu kalemi baştan bilemediğimiz için teklifte olası bir ek olarak ayrı satırda gösteriyoruz.
• Sabitleme ve mahya kararı. Kiremidi yalnız oturtmakla kenar bölgeyi paslanmaz klipsle bağlamak ya da harçlı mahyayı kuru sisteme çevirmek arasında malzeme ve zaman farkı var.

Kırıklar yaygınlaşmışsa aynı paranın tekrar tekrar harcanmaması için çatı aktarma seçeneğini de birlikte değerlendiriyoruz. Şu anda içeri su geliyorsa beklemeyin: acil çatı tamiri kapsamında önce geçici kapatma yapılır, kalıcı değişim havanın açtığı ilk günde tamamlanır.

Kırık kiremitlerin yerini gösteren bir fotoğrafı 0532 266 23 84 numarasına ya da WhatsApp üzerinden iletirseniz, kiremidin tipini ve izlenecek yolu önden konuşabiliriz; kesin teklif yerinde ölçüden sonra çıkar. İletişim sayfamızdan da ulaşabilirsiniz.