Çatıdan su akıyor: su nereden giriyor, ne yapmalısınız

Çatıdan su akıyorsa iki ayrı iş vardır ve sırası değişmez: önce suyun evin içinde yaptığı zararı durdurmak, sonra suyun çatıya nereden girdiğini bulmak. İkincisi sanıldığından zordur. Çatıdan giren su içeri dik inmez; eğimli bir yüzeyde bulduğu ilk yolu izler, ahşap üzerinde yürür ve ancak takıldığı ya da eğimin bittiği yerde damlar. Tavanda gördüğünüz nokta çoğu zaman suyun girdiği yer değil, bıraktığı yerdir.

Su geliyorsa ilk yarım saatte ne yapılır

Sıra şu: elektrik, su, eşya, kayıt.

Akıntının bulunduğu bölgenin sigortasını kapatın. Su tavan içindeki kablo kanalına ya da armatür kutusuna ulaşmış olabilir ve bu, damlamanın kendisinden daha tehlikelidir. Ardından suyu tek noktada toplayın: kabarmış boyanın en alt ucunu ince bir delikle delip altına leğen koyun, leğenin dibine bir bez atın ki sıçrama olmasın. Altındaki eşyayı ve halıyı çekin, çekemiyorsanız naylonla örtün. Son olarak fotoğraf çekin — tavanın genel görüntüsü, lekenin yakını, varsa yerdeki su. Sigorta ya da apartman yönetimi devreye girecekse bu kayıt işi kolaylaştırır.

Yağış sürerken çatıya çıkmayın. Aktif akıntıda ne yaptığımızı ve geçici korumanın nasıl kurulduğunu acil çatı tamiri sayfasında anlattık; ilk saatte yapılacaklar listesi için çatı akıyor ne yapmalı rehberimize bakabilirsiniz.

Su çatının içinde nasıl yol alır

Bir çatı tek bir yüzey değil, üst üste birkaç katmandır: en üstte kaplama (kiremit, shingle, sac, membran), altında su yalıtım örtüsü, onun altında mertek ve aşıklardan oluşan taşıyıcı ahşap ya da çelik, çoğu evde bunun da altında yalıtım ve tavan kaplaması.

Kaplamadaki bir açıklıktan giren su, doğrudan tavana ulaşmaz. Önce örtünün üstüne düşer ve örtünün eğimi boyunca akar. Örtüde de bir açıklık bulursa aşağı geçer, bu kez merteğin üst yüzeyine oturur ve mertek boyunca yürür. Ahşabın yönü suyu metrelerce taşıyabilir. Su ancak bir çivi başında, bir ek yerinde ya da mertek ucunda takılınca aşağı damlar.

Araya yalıtım da giriyorsa iş bir kat daha karışır: cam yünü ya da taş yünü suyu emer, bir süre tutar, ıslandıkça ağırlaşır ve suyu geciktirerek bırakır. Bu yüzden yalıtımlı çatılarda akıntı yağmur bittikten saatler sonra da sürebilir. Suyun bu davranışının ayrıntısını çatı neden akar rehberinde topladık.

Pratik sonuç şudur: içeriden bakıp “leke burada, kiremit de burada kırıktır” demek çoğu zaman yanlış yeri gösterir. Doğru nokta genellikle lekenin daha yukarısındadır.

Kaçağın yeri nasıl bulunur

İki taraflı bakılır. Çatı arasında gündüz vakti ışık kapatılıp tavan taranır: kaplamadaki açıklıklar ışık huzmesi olarak görünür. Merteklerde kuruyup kalmış su izleri koyu şeritler bırakır ve bu şeritler yukarı doğru izlenerek giriş noktasına gidilir. Çivi diplerindeki pas halkaları, tahta kaplamada kararma ve beyaz mantar lekesi de aynı yolun işaretleridir.

Dışarıdan ise kaplamanın düz yüzeyinden önce birleşimlere bakılır: mahya hattı, iki yüzeyin buluştuğu dere, baca dibi, çatı penceresi çevresi, havalandırma çıkışları, saçak ve oluk hattı. Deneyimde kaçakların büyük çoğunluğu düz yüzeyde değil, bu birleşimlerde başlar.

Belirsizlik sürüyorsa kontrollü su testi yapılır: hortumla aşağıdan yukarı, bölüm bölüm, her bölüme birkaç dakika su tutulur ve içeride bir kişi izler. Bu yöntem tahmini ölçüye çevirir. Nasıl çalıştığımızın tamamı çatı tamiri sayfasında.

Nereye kadar kendiniz, nereden sonra usta?

Kendiniz yapabileceğiniz işler var, saklamaya gerek yok:

• Çatı arasına girip elle nem kontrolü. Fener, toz maskesi ve dikkatli adım yeter. Yalıtım yününün üstüne değil, mertek ve kirişlerin üzerine basın; alçıpan tavan sizi taşımaz.
• Yerden erişilebilen oluk ağzının ve süzgecin temizlenmesi. Tek katlı bir evde, sağlam bir merdivenle ve yanınızda biri varken yapılabilir.
• İniş borusu dibinin açılması, tavandaki suyun tahliyesi, hasarın fotoğraflanması.

Ustaya bırakılması gereken işler ise şunlar: eğimli çatı yüzeyine çıkmayı gerektiren her şey, kaplamanın altına girmeyi gerektiren her tespit, dere sacı ve baca dibi müdahalesi, alçıpan tavanın çökmesi ya da sarkması, akıntının elektrik tesisatına ulaştığı durumlar ve çatının ıslak olduğu her an.

Tek bir kırık kiremidi değiştirmek teknik olarak basit bir iştir; zorluk parçada değil, o parçaya güvenle ulaşmaktadır. Eğimli bir çatıda emniyet halatı olmadan yürümek, kazandırdığı işçilikten çok daha büyük bir riski satın almak demektir. Çatıda yürürken kırılan iki kiremit, düzelttiğiniz bir kaçaktan fazlasını geri getirir.

Onarım nereye yapılır, ne zaman aktarma gerekir

Onarım lekeye değil giriş noktasına yapılır. Bir ya da iki bağımsız noktadan gelen akıntı nokta onarımla kapanır: kırık parça değişir, mahya yenilenir, örtü ekine yama atılır, etek sacı yeniden yapılır.

Karar noktası şurasıdır: her yağmurda başka bir yerden su geliyorsa, kiremidin kenarı elde ufalanıyorsa, örtü elle bastırıldığında kırılıyorsa ya da birden çok mertekte çürük varsa yapılacak iş tamir değil çatı aktarma olur. İki seçeneğin ölçütlerini yan yana koyduğumuz karşılaştırma çatı tamiri mi çatı aktarma mı rehberinde.

Fiyatı belirleyen şey metrekare değil, kaç ayrı noktaya müdahale edileceği, çatıya nasıl çıkılacağı, kaplamanın cinsi ve altyapıdan çürük çıkıp çıkmadığıdır. Keşifte bu dördü ölçülür, teklif kalem kalem yazılır.

Akıntı durduktan sonra

İş bitince üç kontrol kalır. Tavan kaplaması tamamen kuruyana kadar boya yapılmaz; lekenin nasıl okunacağını ve ne zaman kapatılacağını tavanda su lekesi sayfasına ayırdık. Akıntının yağışla ilişkisini not almaya devam edin — hangi yağmurda geldiği kaçağın türünü söyler, bunu yağmurdan sonra akıntı sayfasında açtık. Duvarlarda da nem varsa kaynağın gerçekten çatı olup olmadığını duvarda rutubet çatıdan mı sayfasındaki yükseklik okumasıyla ayırın.

Sarıyer ve çevresinde nasıl çalıştığımızı, hangi mahallelere gittiğimizi Sarıyer sayfamızda anlattık. Akan bir çatı için bekleyecek vakit yoksa 0532 266 23 84 — fotoğrafları iletişim sayfasındaki numaraya gönderebilirsiniz.