Kiremit Kaydı: Sıra Neden Bozulur, Ne Yapılır

Kiremit kaydığında ilk akla gelen şey kiremidin kendisidir; oysa kayan kiremit çoğu zaman kusursuz durumdadır. Sorun onu yerinde tutan sistemdedir. Bu sayfa, kiremidin çatıda neyle durduğunu, o bağlantının nasıl bıraktığını ve kaymanın hangi noktadan sonra su sorununa döndüğünü anlatıyor. Kiremidin parça olarak kırılması ayrı bir konudur ve kırık kiremit sayfasında ele alındı.

Kiremidi çatıda ne tutar

Kiremit çatıya yapıştırılmaz. Üç şeyle durur: kendi ağırlığı, arka yüzündeki askı tırnağının lataya oturması ve alt sırayla yaptığı bindirme. Latalar, merteklerin üzerine yatay olarak çakılan ince ahşap çıtalardır; her kiremit sırası bir latanın üstüne asılır. Kiremidin arkasındaki küçük çıkıntı bu lataya takılır ve parçayı eğim boyunca aşağı kaymaktan alıkoyar.

Bu üç unsurdan biri bozulduğunda kayma başlar. Lata çürüdüğünde tırnağın takılacağı sağlam bir kenar kalmaz. Tırnak kırıldığında kiremit sağlam olsa bile tutunacak yeri kalmaz. Bindirme payı kısaldığında ise parça yerinde dursa da suyun yolu değişir. Bu yüzden kayan bir kiremidi değerlendirirken bakılacak ilk yer parçanın kendisi değil, altındaki ahşaptır.

Latanın çürümesi genellikle tek başına olmaz; ya uzun süredir devam eden bir sızıntının ya da havalanmayan bir çatı arasının sonucudur. Nem, ahşabı önce yumuşatır, sonra çivi çevresinde ufalar. Bu yüzden aynı hat boyunca birkaç kiremidin birden inmesi, tek bir parçanın kaymasından çok daha ciddi bir işarettir: orada ahşap bırakmaya başlamıştır.

Kayma su sorununa ne zaman döner

Kiremit çatısı su geçirmez bir yüzey değildir; suyu yönlendiren bir sistemdir. Yağmur kiremidin üstünden aşağı akar, her sıra bir alttakinin üstüne biner ve su hiçbir zaman ekin altına girmez. Kiremit kayınca bu bindirme kısalır. Sakin bir yağmurda bu genelde sorun çıkarmaz, çünkü su yine yer çekimiyle aşağı gider.

Sorun rüzgârlı yağmurda başlar. Rüzgâr suyu eğime dik yönde iter ve kısalmış bindirmenin altına sürer. Aynı şey erimeye başlayan karda da olur: su eğim boyunca yavaş yürürken açılan aralıktan içeri sızar. Altta bir su yalıtım örtüsü varsa bu sızıntı bir süre orada tutulur; işte bu yüzden kayma ile tavandaki lekenin arasında aylar geçebilir. Örtü yoksa ya da yorulmuşsa su doğrudan latayı ve çatı tahtasını ıslatır — ve o ıslaklık, daha fazla kaymanın sebebi olur. Sürecin nasıl ilerlediğini çatı neden akar sayfasında adım adım anlattık.

Kaymayı erken fark etmenin yolları

Kayma, çatı sorunları içinde yerden en kolay görülenidir; yeter ki nereye bakılacağı bilinsin.

Sıra çizgisine bakın. Karşı kaldırıma geçip çatıya yandan bakın. Kiremit sıraları düz ve birbirine paralel çizgiler vermelidir. Bir sırada kırılma, aşağı sarkma veya gölge farkı varsa orada oynama vardır.

Yağmurdan sonra kuruma farkını izleyin. Çatı kururken bazı bölgeler diğerlerinden belirgin geç kuruyorsa, orada su kaplamanın altında kalıyor demektir.

Oluğun içine bakın. Kırık tırnak parçaları, kiremit köşesi ve kırmızı toz birikmesi kaymanın en somut kanıtıdır. Oluk zaten yılda iki kez kontrol edilmesi gereken bir yerdir; çatı bakımı bu iki işi birlikte yapar.

Çatı arasına girin ve ışığa bakın. Gündüz, ışıksız bir çatı arasında kaplamadan gelen ince ışık huzmeleri görülüyorsa orada aralık açılmıştır. Aynı gezide merteklerin ve latanın nemini elle yoklayın; sağlam ahşap kuru ve serttir, çürüyen ahşap tırnakla bastırınca girer.

Kendiniz bakabilir misiniz, ne zaman usta gerekir?

Yukarıdaki dört kontrolün tamamı yerden, balkondan veya çatı arasından yapılabilir; hiçbiri için çatıya çıkmak gerekmez ve bunları kendiniz yapmanız işi hızlandırır. Fotoğraf çekin, tarih atın, bir sonraki yağmurdan sonra aynı yerden tekrar bakın. Bu karşılaştırma, ustaya sorunun ilerleyip ilerlemediğini gösterir.

Çatı yüzeyine çıkmak ise bu listenin dışındadır. Kiremit üzerinde yürümek deneyim ister: basılacak yer kiremidin ortası değil, latanın üstüne denk gelen alt kenarıdır ve bunu göremeden yapmak yeni kırıklar açar. Kayma zaten oynamanın olduğu bir bölgede olduğu için ayağın kaydığı yer de tam orasıdır. Islak, yosunlu ya da soğuk kiremit üzerinde yürümek her koşulda tehlikelidir. Dolayısıyla: gözlem sizin, müdahale ustanın işidir.

Tek istisna, çatı arasından erişilebilen bir noktada kayma varsa altına geçici olarak bir kap koymaktır. Aktif akıntı varken yapılacaklar için acil çatı tamiri sayfasına bakın.

Onarımda ne yapılır, fiyatı ne belirler

Doğru sıralama şudur: önce üstteki sıralar kaldırılıp kayan bölgeye erişilir, sonra lata ve varsa örtü kontrol edilir, çürük bölüm kesilip aynı kesitte yenilenir, ardından kiremitler alttan yukarı doğru bindirme payları ölçülerek yeniden dizilir. Kenar bölgelerdeki parçalar bağlanır. Uygulama ayrıntıları kiremit değişimi sayfasında. Mahya hattındaki kiremitler bu düzenin dışındadır; onlar lataya değil harca ya da mahya bandına oturur ve ayrı ele alınır — mahya harcı dökülmesi sayfasına bakın.

Fiyatı belirleyen şey kaç kiremidin oynadığı değil, altında ne bulunduğudur. Lata sağlamsa iş yarım günlük bir dizme işidir. Lata çürükse metraj devreye girer ve kaplamanın açılan alanı büyür. Çatı eğimi, bina yüksekliği, iskele gerekip gerekmediği ve kiremit modelinin hâlâ üretilip üretilmediği diğer belirleyicilerdir. Fiyat mantığının tamamı çatı fiyat rehberinde; çatınıza özel değerlendirme için bize ulaşın ya da doğrudan arayın: 0532 266 23 84.